Skip to content
Menu
Muzeum Historii Ubioru
  • O Muzeum
  • Wystawy
  • Zaplanuj wizytę
  • Aktualności
  • Edukacja
  • Pracownia ubioru
  • Wesprzyj Muzeum
  • Kontakt
Muzeum Historii Ubioru

Zysk ponad wszystko

Nadprodukcja w branży odzieżowej jest jednym z najbardziej alarmujących przejawów kryzysu współczesnej gospodarki opartej na wzroście. W uproszczeniu oznacza to wytwarzanie większej ilości produktów niż rzeczywiście jest potrzebne lub możliwe do zużycia przez konsumentów. W przemyśle tekstylnym skutkuje to masowym wytwarzaniem ubrań, które nigdy nie zostaną sprzedane, założone, ani nawet rozpakowane. Trafiają do spalarni, na wysypiska lub zalegają w magazynach – często już w dniu dostawy.

Według Europejskiej Agencji Środowiska każdego roku w samej Unii Europejskiej utylizuje się od 264 000 do 594 000 ton niesprzedanych lub zwróconych ubrań¹. W wielu przypadkach odzież jest niszczona jeszcze przed wprowadzeniem jej do obrotu – z powodów czysto ekonomicznych. Zwroty zakupów internetowych, które sięgają nawet 20%, również są często palone lub wyrzucane². Jednocześnie przeciętny mieszkaniec UE wyrzuca co roku ok. 11 kg odzieży, z czego mniej niż 1% podlega recyklingowi³.

Nadprodukcja odzieży wiąże się nie tylko z gigantycznym marnotrawstwem zasobów naturalnych (wody, energii, ziemi uprawnej), ale także z globalnymi nierównościami społecznymi. Produkcja ubrań w krajach o niskich kosztach pracy i ich sprzedaż w krajach wysokorozwiniętych to model, który premiuje ilość, a nie jakość. Koncepcja mody błyskawicznej „fast fashion” opiera się na celowym skracaniu cyklu życia produktów, aby utrzymać ciągły popyt i dynamiczną rotację kolekcji.

W odpowiedzi na te zjawiska Komisja Europejska ogłosiła w 2022 roku Strategię na rzecz zrównoważonych i cyrkularnych tekstyliów, zakładającą m.in. zakaz niszczenia niesprzedanych ubrań, wprowadzenie cyfrowych paszportów produktów oraz promowanie projektowania z myślą o trwałości i recyklingu⁴. Parlament Europejski wezwał również do ustawowego ograniczenia praktyk typowych dla „fast fashion”, wskazując, że tekstylia muszą być „trwałe, łatwe do naprawy, ponownego użycia oraz przetworzenia”⁵.

Nadprodukcja to zjawisko, które obciąża środowisko, pogłębia wykluczenia społeczne i osłabia gospodarkę o obiegu zamkniętym. Jego ograniczenie nie zależy wyłącznie od ustawodawstwa, ale także od świadomych wyborów konsumentów, uczciwości producentów i przywrócenia wartości odzieży jako dobra trwałego, a nie sezonowego.


Przypisy:

  1. European Environment Agency, The destruction of returned and unsold textiles in Europe’s circular economy, EEA Briefing, 4 marca 2024, https://www.eea.europa.eu/publications/the-destruction-of-returned-and-unsold-textiles-in-europe’s-circular-economy [dostęp: 2.07.2025].
  2. European Commission / REA, Slow down, our planet can’t keep up!, 26 lutego 2024, https://rea.ec.europa.eu/news/slow-down-our-planet-cant-keep-up_en.htm [dostęp: 2.07.2025].
  3. Overproduction, Wikipedia: The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Overproduction [dostęp: 2.07.2025].
  4. European Commission, EU Strategy for Sustainable and Circular Textiles, 30 marca 2022, https://environment.ec.europa.eu/strategy/textiles-strategy_en [dostęp: 2.07.2025].
  5. European Parliament, Ending fast fashion: tougher rules to fight excessive production and consumption, 24 kwietnia 2023, https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20230424IPR82040 [dostęp: 2.07.2025].
  • O Muzeum
  • Wystawy
  • Zaplanuj wizytę
  • Wesprzyj Muzeum
  • Pracownia ubioru
  • Dowiedz się …
  • Edukacja
  • Kontakt
Logo Fundacji Muzeum Historii Ubioru: znak inspirowany splotem nici w tkaninie oraz napis „Fundacja Muzeum Historii Ubioru”.
  • Fundacja Muzeum Historii Ubioru
  • Wesprzyj Muzeum
  • Partnerzy
  • Współpraca
  • Dostępność
  • Polityka Prywatności
  • Pracownia ubioru
  • Muzealny Newsletter
  • Kolekcja online
  • Praktyki i wolontariat
  • Wypożyczenia
  • Kontakt
Facebook
Pinterest
Pinterest
fb-share-icon
Instagram
©2026 Muzeum Historii Ubioru | Powered by SuperbThemes