Skip to content
Menu
Muzeum Historii Ubioru
  • O Muzeum
  • Wystawy
  • Zaplanuj wizytę
  • Aktualności
  • Edukacja
  • Pracownia ubioru
  • Wesprzyj Muzeum
  • Kontakt
Muzeum Historii Ubioru

Od kości do stali

Igła do szycia należy do najstarszych narzędzi stworzonych przez człowieka i do dziś zachowała swoją pierwotną funkcję oraz formę. Jej historia liczy dziesiątki tysięcy lat. Sięga czasów, gdy przetrwanie zależało od odpowiedniej ochrony przed zimnem. Archeologia dostarcza dowodów, że człowiek używał igieł znacznie wcześniej niż rozwinęły się rolnictwo czy ceramika¹.

Najstarsza, znana do tej pory, igła pochodzi z Jaskini Denisowa na Syberii. Została wykonana z kości ptaka i jest datowana na około 50 000 lat. Jest przypisywana Denisowianom – archaicznej grupie ludzi².³, Paleolityczne igły, datowane na 40–30 tys. lat temu odkryto także w Europie (np. w Jaskini Potok w Słowenii), w Azji Środkowej oraz w Chinach⁴. Większość była wykonana z kości lub rogu. Wszystkie miały otwór – wyraźny dowód zaawansowanego myślenia technicznego. Służyły do zszywania futer i skór za pomocą rzemieni lub ścięgien, a być może także do naszywania ozdób⁵.

Pojawienie się metalurgii w III tysiącleciu p.n.e. zapoczątkowało nowe etapy rozwoju igły. W Mezopotamii i Egipcie powstawały igły miedziane oraz z brązu, a w późniejszym okresie – stalowe. Znaleziska z grobów rzymskich, greckich i etruskich ukazują igły przypominające współczesne – z oczkiem (uchem), ostrym czubkiem , odporne na wyginanie. Igły z metali szlachetnych pełniły również funkcję dekoracyjną i symboliczną⁶.

W średniowieczu produkcja igieł stała się rzemiosłem wyspecjalizowanym: powstały cechy igielników, a wytwarzanie cienkich igieł do haftu i koronkarstwa wymagało niezwykłej precyzji. Ręcznie kute stalowe igły dominowały aż do XVIII wieku, kiedy rewolucja przemysłowa umożliwiła ich masową produkcję⁷. Angielskie Redditch stało się europejskim centrum ich wytwarzania⁸.

W XIX wieku pojawił się nowy typ igły – z oczkiem blisko ostrza, by dostosować igłę do maszyn do szycia. Wraz z rozwojem przemysłu tekstylnego wystąpiła specjalizacja igieł: do dżinsu, jedwabiu, skóry, haftu, cerowania, a także mikroigieł do prac chirurgicznych i laboratoryjnych⁹.

Współczesne igły wykonuje się z wysokogatunkowej stali nierdzewnej, często pokrywa się je niklem, chromem, a czasem złotem lub teflonem. Pomimo ogólnego postępu technicznego ich kształt pozostał niemal niezmieniony¹⁰.


Przypisy:

  1. „Sewing”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing [dostęp: 2.07.2025].
  2. „Denisova Cave Yields a 50,000-Year-Old Needle”, Archaeology Magazine, Archaeological Institute of America, 22 sierpnia 2016, https://www.archaeology.org/news/4784-160822-siberia-denisova-needle [dostęp: 2.07.2025].
  3. „Denisova Cave”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Denisova_Cave [dostęp: 2.07.2025].
  4. „Sewing needle”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing_needle [dostęp: 2.07.2025].
  5. Pagano, Jacob. „Sewing Needles Reveal the Roots of Fashion”, Sapiens, 12 marca 2019, https://www.sapiens.org/archaeology/prehistoric-sewing-needles/ [dostęp: 2.07.2025].
  6. „Sewing needle”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, sekcja „Ancient sewing needles”, https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing_needle#Ancient_sewing_needles [dostęp: 2.07.2025].
  7. „Sewing needle”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, sekcja „Later sewing needles”, https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing_needle#Later_sewing_needles [dostęp: 2.07.2025].
  8. „Henry Milward & Sons”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Milward_and_Sons [dostęp: 2.07.2025].
  9. „Sewing machine needle”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing_machine_needle [dostęp: 2.07.2025].
  10. „Sewing needle”, Wikipedia: The Free Encyclopedia, sekcja „Modern sewing needles”, https://en.wikipedia.org/wiki/Sewing_needle#Modern_sewing_needles [dostęp: 2.07.2025].
  • O Muzeum
  • Wystawy
  • Zaplanuj wizytę
  • Wesprzyj Muzeum
  • Pracownia ubioru
  • Dowiedz się …
  • Edukacja
  • Kontakt
Logo Fundacji Muzeum Historii Ubioru: znak inspirowany splotem nici w tkaninie oraz napis „Fundacja Muzeum Historii Ubioru”.
  • Fundacja Muzeum Historii Ubioru
  • Wesprzyj Muzeum
  • Partnerzy
  • Współpraca
  • Dostępność
  • Polityka Prywatności
  • Pracownia ubioru
  • Muzealny Newsletter
  • Kolekcja online
  • Praktyki i wolontariat
  • Wypożyczenia
  • Kontakt
Facebook
Pinterest
Pinterest
fb-share-icon
Instagram
©2026 Muzeum Historii Ubioru | Powered by SuperbThemes